Nhiều rào cản trong sản xuất và sử dụng VLXD thân thiện môi trường

Thuận lợi và thách thức của ngành VLXD trong phát triển

Ông Nguyễn Quang Hiệp, Vụ Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết sản xuất và sử dụng vật liệu xây dựng có vai trò quan trọng đóng góp vào sự phát triển chung của ngành xây dựng và của ngành công nghiệp nói chung, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội. Trong những năm vừa qua, ngành sản xuất VLXD đã phát triển mạnh về số lượng, chất lượng và chủng loại, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu về xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển đô thị và nhà ở. Giá trị vật liệu xây dựng thường chiếm 60% – 70% trong cơ cấu giá thành công trình xây dựng vì vậy chất lượng, giá thành VLXD quyết định rất lớn đến chất lượng và giá thành xây dựng công trình.

Hội thảo thu hút đông đảo các chuyên gia đầu ngành tham dự

Cũng theo ông Hiệp, ngành vật liệu xây dựng Việt Nam đang có nhiều thuận lợi khi Kinh tế, xã hội Việt Nam đang trên đà phát triển, quá trình đô thị hoá đang diễn ra nhanh chóng, nhu cầu xây dựng kết cấu hạ tầng lớn, tạo ra nhu cầu rất lớn về sản xuất và tiêu thụ VLXD.

Cùng với sự phát triển vượt bậc của khoa học – công nghệ ở các lĩnh vực khác như cơ khí, điện tử, công nghệ thông tin, công nghệ hoá học đã giúp cho lĩnh vực sản xuất VLXD tăng năng suất, giảm chi phí và cho ra đời nhiều vật liệu mới, có tính năng ngày càng cao.

Ông Nguyễn Quang Hiệp, Vụ Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng)

Bên cạnh đó, hành lang pháp lý, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật  ngày càng đầy đủ, hoàn thiện tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Hệ thống quản lý về chất lượng sản phẩm VLXD (quy chuẩn, tiêu chuẩn) cũng ngày càng được bổ sung, hoàn thiện, hài hòa lợi ích giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Tuy nhiên, ngành VLXD cũng đang phải đối mặt với một số khó khăn, thách thức. đó là: Tài nguyên khoáng sản ngày càng cạn kiệt, cần phải có giải pháp, công nghệ để sử dụng nguyên liệu có chất lượng thấp, tận dụng phế thải từ các ngành khác; Nhiên liệu hoá thạch ngày càng khan hiếm, chi phí cho nhiên liệu, năng lượng ngày một tăng cao; Các yêu cầu về bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính tạo ra các thách thức không nhỏ khiến ngành sản xuất VLXD cần phải có thay đổi mạnh mẽ về công nghệ sản xuất.  

VLXD thân thiện đối mặt nhiều rào cản

Sự phát triển VLXD của nước ta đang chịu tác động của các xu thế phát triển VLXD, tiến bộ khoa học – công nghệ của thế giới. Hiện nay, phát triển VLXD của nước ta đã bắt đầu hướng đến áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, hình thành các điều kiện cơ bản cho nền kinh tế xanh, ít chất thải rắn, phát thải các-bon thấp.

Thừa nhận thực tế trên, ông Lê Văn Tới, Phó chủ tịch Hội vật liệu Xây dựng Việt Nam cho biết ngày càng có nhiều khối nhà cao tầng sử dụng kính tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên vẫn chưa phải tất cả các chủ đầu tư, mọi dự án nhà cao tầng đều sử dụng, trong khi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về các công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả đã quy định việc hạn chế bức xạ mặt trời. Ngoài ra, tỷ lệ gạch nhẹ đang ở tỷ lệ thấp, chỉ mới khoảng gần 10% trên tổng số vật liệu xây không nung, mà mục tiêu đề ra là trên 20%. Đây là chỉ tiêu quan trọng thứ hai trong Chương trình phát triển Vật liệu xây không nung (VLXKN) đến năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ.

Ông Lê Văn Tới, Phó chủ tịch Hội vật liệu Xây dựng Việt Nam

Theo ông Tới, có rất nhiều nguyên nhân khiến cho việc sản xuất và sử dụng VLXD thân thiện chưa được như kỳ vọng. Đó là chỉ đạo của các cấp các ngành chưa kiên quyết, thiếu quy định ở các văn bản pháp luật cấp cao như Nghị định, Luật; công tác tuyên truyền chưa liên tục, chưa đủ mạnh mẽ.

Phó chủ tịch Hội vật liệu xây dựng Việt Nam đề xuất các giải pháp cụ thể. Thứ nhất, bổ sung quy định của Nhà nước. Cụ thể, Nhà nước cần phải có những biện pháp hành chính cần thiết để thúc đẩy sử dụng VLXD thân thiện. Những biện pháp này cần được quy định trong văn bản pháp luật, ít nhất là trong Nghị định

Thứ hai, thay đổi trong công tác chỉ đạo thực hiện: cần nhất quán, quyết liệt hơn; gắn trách nhiệm cho các địa phương, có kiểm tra, có khen thưởng các địa phương làm tốt, có phê bình đối với những địa phương thực hiện chưa tốt. Thứ ba, công tác tuyên truyền cần được coi trọng và mạnh mẽ hơn. Thứ tư, cần chú trọng các giải pháp mang tính kỹ thuật, chuyên sâu. Cụ thể, về khung kỹ thuật, các cơ quan chức năng cần ban hành đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật liên quan đến sản phẩm, đến việc sử dụng VLXD thân thiên. Đặc biệt đối với công trình “xanh” cần đưa ra các tiêu chí và thông số đặc thù cụ thể.

Về đào tạo, phải có chương trình giảng dạy tại các trường chuyên ngành xây dựng về thiết kế, thi công sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện; cần có sự cập nhật, cải tiến trong biên soạn giáo trình. Khuyến khích, hỗ trợ các trường, các trung tâm dạy nghề mở các khóa đào tạo ngắn hạn kỹ thuật cho công nhân sử dụng VLXKN.

Về công nghệ thi công, cần bổ sung chính sách để khuyến khích sử dụng công nghệ thi công tiên tiến, nhằm tăng năng suất lao động, tăng thu nhập cho người lao động trong sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện.